Gã khổng lồ công nghệ và các nền tảng mạng xã hội liên đới của nó gần đây đã xảy ra sự cố ngừng hoạt động. Facebook, WhatsApp và Instagram đã ngoại tuyến trong sáu giờ. Điều này phần nào xác nhận mặt trái của việc tập trung hóa. 

Mạng lưới peer-to-peer của Bitcoin đã được đưa ra để so sánh nhiều nhất. Vì Bitcoin là tiền điện tử lâu đời nhất và phi tập trung nhất, nhưng nó miễn nhiễm với sự cố ngừng hoạt động.

Trong một bài đăng trên blog, Giám đốc điều hành Facebook Mark Zuckerberg đã đổ lỗi về sự cố ngừng hoạt động này. Ông nói rằng đây là vấn đề kỹ thuật nội bộ do lệnh của các kỹ sư trong quá trình bảo trì định kỳ. 

Thiệt hại của Facebook

Thời gian ngừng hoạt động được cho là đã khiến riêng Zuckerberg thiệt hại 7 tỷ USD. Còn các doanh nghiệp dựa vào mạng xã hội của công ty để kết nối với khách hàng bị thiệt hại hàng tỷ USD.

Giới hạn của việc tập trung hóa cũng đã gây không ít khó khăn cho các loại tiền điện tử. Ethereum, Solana, Avalanche đều đã từng gặp những sự cố tương tự, và IOTA là trường hợp mới nhất. Tất cả đều đã trải qua thời gian ngừng hoạt động vì chúng là mạng tập trung. 

Ethereum đã bị ngừng hoạt động ba lần trong 12 tháng qua, thời gian kéo dài lâu hơn nhiều so với Facebook. Bitcoin (BTC), được cho là tài sản phi tập trung nhất. Nó đã tránh được tất cả những vấn đề này và phần lớn là do sự phân quyền mạng lưới.

“Tiền điện tử là rác …,”. Đây là tweet của chuyên gia phân tích Crown #Bitcoin, người đã sử dụng tài khoản @barackomaba trên Twitter. Ông nói thêm;

“Thực tế đã có một số cuộc tấn công DDoS quy mô lớn chống lại các công ty và các node trên lightning network lớn gần đây. Hầu hết mọi người đều không nhận thấy. Đây là một thứ được gọi là phân quyền. Bitcoin là phi tập trung, tiền điện tử thì không”

Các mạng lưới tập trung gặp trường hợp tương tự

Mike Dickens, giám đốc hoạt động tại hệ sinh thái Non-Fungible Token – Blockasset đã tham gia một cuộc phỏng vấn với Beincrypto.com. Ông giải thích rằng tính phân quyền của bitcoin đã tăng lên tương ứng với thời gian nó hoạt động. Theo ông:

“Bitcoin là mạng lâu đời và được thiết lập lâu dài nhất. Vì ngày càng có nhiều thợ đào và các node tham gia vào mạng, Bitcoin ngày càng trở nên phi tập trung hơn.

“Bất kỳ ai cũng có thể thiết lập một node bitcoin, vì vậy việc ngừng hoạt động hoặc tạm ngừng hoạt động là không thể. Đơn giản là do tính chất phi tập trung rất lớn của blockchain. Tuy nhiên, sự phân quyền đi đôi với thời gian”

Trong 12 năm tồn tại của bitcoin, định dạng peer-to-peer đã dần dần xây dựng được tính bảo mật tập thể cho mạng lưới. Facebook tồn tại lâu hơn Bitcoin khoảng 5 năm nhưng có xu hướng tập trung nhiều hơn. Vì những người tố cáo và các nhà hoạt động đôi khi sẽ bị tính phí.

Theo Dickens, các mạng có tuổi đời ít hơn như Solana gặp bất lợi khi còn sơ khai, nhưng sẽ phát triển. Ông nói;

“Sự cố gần đây của Solana là do một lỗi đã kích hoạt cuộc tấn công của bên thứ ba. Nhiều người quên rằng solana, vẫn còn sơ khai, đang trải qua một giai đoạn phát triển nhanh chóng, trong khi ethereum đang trải qua một số thay đổi lớn để tăng khả năng mở rộng của nó,”

Quá nhiều quyền lực được tập trung vào số ít người

Vào tháng 8 năm nay, blockchain của ethereum đã tách ra làm hai do một lỗi có trong phiên bản phần mềm node chính trước đó của chuỗi. Nó được gọi là Geth. Khoảng 50% các node ethereum được chạy trên chuỗi phân tách hai chiều với phần mềm lỗi thời. Và những lỗi đó có thể dẫn đến chi phí tăng gấp đôi.

Facebook là một trường hợp kinh điển khi giao phó quá nhiều cho quá ít nhân lực. Dickens nhấn mạnh rằng các loại tiền điện tử trẻ hơn không được tập trung hóa giống như cách mà những kẻ bá quyền truyền thông xã hội như Facebook tập trung hóa. Ông phản đối;

“Tôi không nghĩ là công bằng khi nói ethereum và solana là tập trung. Solana Foundation hoặc Ethereum Foundation không thể tắt mạng lưới của họ và ngắt kết nối với một node.

“Những vấn đề này cũng không quá thường xuyên xảy ra. Hàng triệu người dùng trên cả ETH và SOL đã chứng tỏ khả năng trực tuyến đáng kinh ngạc bất chấp áp lực rất lớn đối với cả hai mạng.”

Tác dụng phụ của sự tăng trưởng

Paolo Ardoino là CTO tại Tether, nhà phát hành cùng tên của tether (USDT) stablecoin – một tài sản tập trung. Ông thừa nhận trong ngày 3 tháng 9 bằng một tweet rằng:

“… # Bitcoin là một node blockchain duy nhất mà không bao giờ có vấn đề xảy ra (sic). Tất cả những tiền điện tử khác (dù có cách sử dụng hợp lý) đều gặp sự cố ít nhất một lần mỗi tháng… ”

Facebook đã mất hàng tỷ USD trong sáu giờ mà nó ngừng hoạt động. Và các nhà quảng cáo dựa vào nó để hiển thị cũng vậy. Các nhà đầu tư tiền điện tử cũng bị ảnh hưởng tiêu cực bởi tình trạng ngừng hoạt động trong lĩnh vực này. 

Tuy nhiên, Dickens nói rằng các mạng lưới tiền điện tử không nên được tạo ra để bù đắp tổn thất trong trường hợp ngừng hoạt động. Ông cảnh báo;

“Tất nhiên, cúp điện có thể gây ra FUD. Nhưng việc cúp điện, mặc dù không thường xuyên, sẽ xảy đến như một sản phẩm phụ của sự tăng trưởng và sẽ được dự kiến ​​trong tương lai. Bất kỳ ai nắm giữ tiền điện tử đều biết những rủi ro liên quan đến việc mình đang nắm giữ một tài sản dễ bay hơi. Tiền bồi thường sẽ tạo ra một tiền lệ nguy hiểm”.

Bài đăng Sự cố của Facebook xác nhận cạm bẫy của việc tập trung hóa, trừ Bitcoin xuất hiện đầu tiên trên BeInCrypto Việt Nam